Co z tymi migdałkami?

Ból gardła, nawracające infekcje czy przewlekły katar to dolegliwości, które często bagatelizujemy. Tymczasem ich przyczyną mogą być migdałki, które odgrywają ważną rolę w układzie odpornościowym, ale w pewnych sytuacjach same stają się źródłem problemów zdrowotnych.

Jaką rolę pełnią migdałki?

Migdałki są częścią układu immunologicznego i stanowią pierwszą linię obrony organizmu przed drobnoustrojami dostającymi się przez nos i jamę ustną. U dzieci ich powiększenie jest zjawiskiem fizjologicznym – w pierwszych latach życia intensywnie pracują, pomagając organizmowi budować odporność. Zwykle po około 10. roku życia stopniowo się zmniejszają.

Nie zawsze jednak przebiega to zgodnie z naturalnym procesem. Przerośnięte lub przewlekle zmienione zapalnie migdałki mogą prowadzić do częstych infekcji oraz innych dolegliwości, które znacząco obniżają komfort życia.

Kiedy warto zgłosić się do laryngologa?

Problemy z migdałkami mogą objawiać się na wiele sposobów. Do najczęstszych należą:

• chrapanie oraz epizody bezdechu podczas snu,
• oddychanie głównie przez usta,
• przewlekły lub często nawracający katar,
• infekcje gardła i nosa utrzymujące się mimo leczenia,
• częste zapalenia uszu lub pogorszenie słuchu,
• nawracające anginy i ropnie okołomigdałkowe,
• nosowe brzmienie głosu,
• niewyspanie, przewlekłe zmęczenie, brak apetytu, a u dzieci również rozdrażnienie lub nadmierna pobudliwość.

W niektórych przypadkach przewlekły stan zapalny migdałków może mieć wpływ także na inne narządy, zwiększając ryzyko tzw. chorób odogniskowych, dotyczących między innymi serca czy stawów.

Jak wygląda diagnostyka?

Podstawą oceny migdałków jest badanie laryngologiczne, które często uzupełnia się o badanie endoskopowe nosa i nosogardła. Dzięki zastosowaniu cienkiego endoskopu lekarz może dokładnie obejrzeć migdałek gardłowy oraz migdałki podniebienne i ocenić stopień ich przerostu.

Badanie jest krótkie, bezbolesne i pozwala na bardzo precyzyjną ocenę zmian. Obraz wyświetlany jest na monitorze, a jego zapis może zostać zachowany w formie zdjęć lub nagrania, co ułatwia omówienie wyników z pacjentem oraz planowanie dalszego leczenia.

Na podstawie przeprowadzonej diagnostyki lekarz decyduje, czy wystarczające będzie leczenie zachowawcze, czy też konieczne jest wykonanie zabiegu.

Jakie zabiegi wykonuje się w przypadku problemów z migdałkami?

Adenotomia – usunięcie migdałka gardłowego

Adenotomia polega na usunięciu przerośniętego migdałka gardłowego, potocznie nazywanego „trzecim migdałkiem”. Zabieg wykonuje się najczęściej u dzieci, u których powoduje on problemy z oddychaniem, nawracające infekcje lub zapalenia uszu. Przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym.

Tonsillektomia – całkowite usunięcie migdałków podniebiennych

To zabieg polegający na całkowitym usunięciu migdałków podniebiennych. Najczęściej wykonuje się go u pacjentów z nawracającymi anginami lub przewlekłym stanem zapalnym migdałków. Operacja odbywa się w znieczuleniu ogólnym.

Tonsillotomia – częściowe zmniejszenie migdałków podniebiennych

W przypadku znacznego przerostu migdałków, szczególnie u dzieci z zaburzeniami oddychania podczas snu, możliwe jest ich częściowe zmniejszenie zamiast całkowitego usunięcia. Zabieg poprawia drożność dróg oddechowych, jednocześnie pozostawiając część tkanki odpornościowej.

Nie ignoruj objawów

Przewlekłe problemy z migdałkami nie zawsze oznaczają konieczność operacji, ale zdecydowanie wymagają właściwej diagnostyki. Wczesna konsultacja laryngologiczna pozwala ustalić przyczynę dolegliwości i dobrać odpowiednie leczenie, co może zapobiec kolejnym infekcjom oraz poważniejszym powikłaniom w przyszłości.

Mitem jest opinia, że częste infekcje dróg oddechowych są efektem operacji usunięcia migdałków. W istocie migdałki są potrzebne do 4 – 5 roku życia. U Pacjentów w tak młodym wieku w niektórych przypadkach leczenie zakłada konieczność pozostawienia fragmentu tkanki, który spełnia swe funkcje w układzie odpornościowym u dziecka.