Aparaty słuchowe a systemy wspomagające słyszenie - czym się różnią?

Problemy ze słuchem nie zawsze oznaczają, że jedynym rozwiązaniem jest klasyczny aparat słuchowy. W zależności od rodzaju niedosłuchu, sytuacji komunikacyjnej i codziennych potrzeb pacjenta pomocne mogą być również systemy wspomagające słyszenie. Choć oba rozwiązania mają ułatwiać odbiór dźwięków i rozumienie mowy, działają w nieco inny sposób i pełnią różne funkcje.

Jak działa aparat słuchowy?

Aparat słuchowy to niewielkie urządzenie elektroniczne dobierane do rodzaju i stopnia ubytku słuchu. Mikrofon odbiera dźwięki z otoczenia, procesor cyfrowy odpowiednio je przetwarza, a następnie wzmocniony sygnał trafia do ucha.

Nowoczesne aparaty nie wzmacniają wszystkich dźwięków jednakowo. Mogą być programowane indywidualnie na podstawie wyniku badania słuchu, a ich zadaniem jest przede wszystkim poprawa słyszenia i rozumienia mowy w codziennych sytuacjach.

Współczesne modele mogą dodatkowo:

– redukować część hałasu otoczenia,

– automatycznie dostosowywać się do różnych sytuacji akustycznych,

– kierunkowo wzmacniać mowę osoby znajdującej się przed użytkownikiem,

– łączyć się bezprzewodowo z telefonem, telewizorem lub innymi urządzeniami.

Aparat słuchowy jest więc podstawowym rozwiązaniem w przypadku trwałego niedosłuchu, jeśli istnieją wskazania do jego zastosowania.

Czym są systemy wspomagające słyszenie?

Systemy wspomagające słyszenie, określane również jako urządzenia wspomagające słuchanie, mają przede wszystkim ułatwić odbiór konkretnego źródła dźwięku w sytuacjach, w których samo wzmocnienie dźwięków może być niewystarczające.

Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy rozmówca znajduje się daleko, w pomieszczeniu panuje pogłos albo wokół jest dużo hałasu. W takich warunkach nawet dobrze dopasowany aparat słuchowy może mieć trudność z oddzieleniem interesującej nas mowy od pozostałych dźwięków.

System wspomagający może przekazywać głos rozmówcy bezpośrednio do odbiorcy, ograniczając wpływ odległości i hałasu.

Jakie systemy wspomagające słyszenie są stosowane?

Do tej grupy należą między innymi:

Systemy z mikrofonem zdalnym

Rozmówca nosi niewielki mikrofon, a jego głos jest przesyłany bezpośrednio do aparatu słuchowego, implantu lub osobnego odbiornika użytkownika.

Takie rozwiązanie może być szczególnie przydatne:

– w szkole i na uczelni,

– podczas wykładów i konferencji,

– w pracy,

– podczas rozmowy w restauracji,

– w większych pomieszczeniach.

Pętle indukcyjne

Pętla indukcyjna przesyła dźwięk bezpośrednio do aparatów słuchowych wyposażonych w odpowiednią funkcję odbioru sygnału.

Można je spotkać między innymi w kinach, teatrach, urzędach, kościołach czy salach konferencyjnych. Dzięki temu głos osoby mówiącej trafia bezpośrednio do aparatu, a hałas otoczenia ma mniejszy wpływ na odbiór mowy.

Systemy do telewizora i telefonu

Specjalne transmitery mogą przesyłać dźwięk z telewizora, telefonu lub komputera bezpośrednio do aparatu słuchowego albo słuchawek.

Pozwala to lepiej rozumieć dialogi bez konieczności znacznego zwiększania głośności urządzenia.

Urządzenia sygnalizacyjne

Do szeroko rozumianych systemów wspomagających osoby z niedosłuchem zalicza się również urządzenia, które zamiast dźwięku wykorzystują światło lub wibracje. Mogą informować na przykład o dzwonku do drzwi, telefonie, alarmie przeciwpożarowym czy płaczu dziecka.

Aparat słuchowy czy system wspomagający?

To nie zawsze wybór „albo – albo”.

Aparat słuchowy kompensuje niedosłuch na co dzień, natomiast system wspomagający pomaga przede wszystkim w konkretnych, trudnych sytuacjach komunikacyjnych.

Przykładowo, osoba korzystająca z aparatów może dobrze radzić sobie podczas spokojnej rozmowy w domu, ale mieć problem ze zrozumieniem wykładowcy w dużej sali. W takim przypadku dodatkowy mikrofon zdalny może znacząco poprawić czytelność mowy.

Systemy te mogą być również używane przez osoby, które nie korzystają z klasycznych aparatów słuchowych, jeżeli ich głównym problemem jest odbiór konkretnego sygnału w określonych warunkach.

Dlaczego samo zwiększenie głośności nie zawsze wystarcza?

W niedosłuchu problem często nie polega wyłącznie na tym, że dźwięk jest „za cichy”. Trudność może dotyczyć rozróżniania poszczególnych dźwięków mowy, szczególnie przy dużym hałasie.

Jeśli jednocześnie zwiększymy głos rozmówcy i otaczający go hałas, rozumienie mowy nie musi się poprawić. Dlatego nowoczesne rozwiązania coraz częściej koncentrują się nie tylko na wzmacnianiu dźwięku, ale także na poprawie stosunku sygnału mowy do szumu.

Właśnie w tym obszarze systemy z mikrofonem zdalnym mogą stanowić cenne uzupełnienie aparatów słuchowych.

Jak dobrać odpowiednie rozwiązanie?

Dobór urządzenia powinien poprzedzać wywiad oraz diagnostyka słuchu. Ważny jest nie tylko wynik audiometrii, ale również to, w jakich sytuacjach pacjent ma największe trudności.

Innych rozwiązań może potrzebować osoba, która przede wszystkim nie słyszy telewizora, innych dziecko mające problem ze zrozumieniem nauczyciela w klasie, a jeszcze innych ktoś pracujący w hałaśliwym środowisku.

Dlatego warto omówić swoje codzienne trudności z protetykiem słuchu lub lekarzem zajmującym się diagnostyką narządu słuchu. Odpowiednio dobrany aparat oraz właściwe urządzenia dodatkowe mogą się wzajemnie uzupełniać i znacząco poprawić komfort komunikacji.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.