Endoproteza kolana MicroPort Evolution - czym wyróżnia się system medial-pivot?

Ból kolana, sztywność stawu i narastające trudności z chodzeniem mogą z czasem znacząco ograniczyć codzienne funkcjonowanie. Jeżeli leczenie zachowawcze nie przynosi już oczekiwanej poprawy, lekarz może zaproponować endoprotezoplastykę, czyli zastąpienie uszkodzonych powierzchni stawowych sztucznymi elementami.

Jednym z systemów stosowanych podczas całkowitej endoprotezoplastyki kolana jest MicroPort Evolution® Medial-Pivot. Jego konstrukcja została zaprojektowana tak, aby naśladować sposób, w jaki zdrowe kolano zachowuje stabilność podczas zginania, prostowania i wykonywania ruchów obrotowych.

Na czym polega endoprotezoplastyka kolana?

Chirurg opracowuje zniszczone powierzchnie kości udowej i piszczelowej, a następnie zastępuje je odpowiednio dopasowanymi elementami endoprotezy. Pomiędzy metalowymi częściami umieszcza się wkładkę z tworzywa sztucznego, która umożliwia płynny ruch i pełni funkcję zbliżoną do chrząstki stawowej.

Celem operacji jest przede wszystkim zmniejszenie bólu, poprawa stabilności i ruchomości kolana oraz umożliwienie pacjentowi powrotu do codziennych aktywności. Najczęstszym wskazaniem jest zaawansowana choroba zwyrodnieniowa, która powoduje istotne dolegliwości mimo stosowania leków, rehabilitacji i innych metod leczenia zachowawczego.

Czym jest MicroPort Evolution?

MicroPort Evolution jest systemem przeznaczonym do całkowitej endoprotezoplastyki stawu kolanowego. Należy do grupy implantów określanych jako medial-pivot, czyli wykorzystujących przyśrodkową część kolana jako stabilny punkt obrotu.

Rodzina Evolution obejmuje różne warianty implantów, w tym systemy cementowane, i bezcementowe. Wybór konkretnego implantu zależy od wskazań medycznych i decyzji operatora.

Co oznacza konstrukcja medial-pivot?

Zdrowe kolano nie porusza się jak zwykły zawias. Podczas zginania i prostowania wykonuje również niewielkie ruchy ślizgowe i obrotowe. Przyśrodkowa, czyli wewnętrzna część stawu pozostaje przy tym stosunkowo stabilna, natomiast część boczna ma większą swobodę przemieszczania się.

Konstrukcja medial-pivot ma odwzorowywać ten mechanizm. Wewnętrzna część endoprotezy ma kształt zapewniający wysokie dopasowanie elementów i stabilność, natomiast po stronie zewnętrznej możliwy jest większy zakres ruchu. System został zaprojektowany tak, aby ograniczać niepożądane przesuwanie kości piszczelowej względem udowej podczas zginania kolana.

Dla pacjenta może to oznaczać większe poczucie stabilności, szczególnie podczas wstawania, chodzenia po schodach czy zmiany kierunku ruchu. Nie oznacza to jednak, że po operacji każde kolano będzie odczuwane dokładnie jak zdrowy, naturalny staw. Efekt zależy również od stanu mięśni, prawidłowego ustawienia elementów endoprotezy, przebiegu gojenia oraz systematycznej rehabilitacji.

Kto może zostać zakwalifikowany do zabiegu?

Endoprotezoplastykę rozważa się przede wszystkim u pacjentów, u których występują:

• zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe kolana,
• ból utrzymujący się podczas chodzenia lub również w spoczynku,
• znaczna sztywność i ograniczenie ruchomości,
• trudności z wchodzeniem po schodach, wstawaniem albo pokonywaniem krótkich dystansów,
• deformacja osi kończyny,
• nieskuteczność leczenia zachowawczego.

Wskazaniem mogą być także zmiany związane z reumatoidalnym zapaleniem stawów, następstwami urazów, martwicą kości lub innymi uszkodzeniami prowadzącymi do zniszczenia powierzchni stawowych. Sam nieprawidłowy obraz RTG nie przesądza jednak o operacji. Pod uwagę bierze się przede wszystkim nasilenie dolegliwości, ograniczenia w codziennym życiu, stan zdrowia pacjenta i oczekiwane korzyści z zabiegu.

Jak dobiera się rozmiar endoprotezy?

Przed operacją lekarz analizuje zdjęcia rentgenowskie, oś kończyny oraz budowę stawu. Ostateczny dobór rozmiaru i ustawienia poszczególnych części odbywa się podczas zabiegu. Element udowy i piszczelowy muszą możliwie dokładnie odpowiadać anatomii pacjenta, a więzadła otaczające kolano powinny zostać odpowiednio zrównoważone

System Evolution jest dostępny w wielu rozmiarach, oddzielnie dla prawego i lewego kolana. Sam wybór marki endoprotezy nie jest jednak jedynym czynnikiem wpływającym na rezultat. Duże znaczenie mają prawidłowa kwalifikacja, doświadczenie zespołu, technika operacyjna i późniejsze przestrzeganie zaleceń rehabilitacyjnych.

Jak wygląda powrót do sprawności?

Rehabilitacja rozpoczyna się zazwyczaj zaraz po operacji. Początkowo jej celem jest bezpieczne uruchomienie pacjenta, ograniczenie obrzęku, odzyskanie wyprostu oraz stopniowe zwiększanie zgięcia kolana. Pacjent uczy się także chodzenia przy pomocy kul lub balkonika.

W kolejnych tygodniach ćwiczenia koncentrują się na odbudowie siły mięśni uda, poprawie stabilności, zakresu ruchu i prawidłowego wzorca chodu. Powrót do pełniejszej sprawności trwa zwykle kilka miesięcy, jednak tempo rekonwalescencji jest indywidualne i zależy między innymi od stanu pacjenta przed operacją, jego wieku oraz regularności ćwiczeń.

Endoproteza ma umożliwić wykonywanie zwykłych codziennych czynności bez bólu lub ze znacznym ograniczeniem dolegliwości. Po zakończeniu leczenia zalecane są przede wszystkim aktywności o umiarkowanym obciążeniu, takie jak spacery, jazda na rowerze, pływanie czy rekreacyjna turystyka. Powrót do bardziej wymagających form ruchu powinien zostać wcześniej omówiony z lekarzem i fizjoterapeutą.

Czy zabieg wiąże się z ryzykiem?

Tak jak każda operacja, endoprotezoplastyka kolana może wiązać się z powikłaniami. Należą do nich między innymi zakażenie, zakrzepica, sztywność stawu, problemy z gojeniem rany, utrzymujący się ból, niestabilność lub stopniowe zużycie i poluzowanie elementów endoprotezy. Ryzyko jest oceniane indywidualnie przed zabiegiem, a pacjent otrzymuje zalecenia dotyczące profilaktyki przeciwzakrzepowej, pielęgnacji rany i rehabilitacji.

Nowoczesny implant jako część leczenia

MicroPort Evolution wyróżnia się konstrukcją medial-pivot, której zadaniem jest zapewnienie stabilnej przyśrodkowej części stawu przy jednoczesnym umożliwieniu bardziej swobodnego ruchu po stronie bocznej. Rozwiązanie to ma naśladować wybrane cechy biomechaniki zdrowego kolana i zapewniać stabilność w całym zakresie ruchu.

O powodzeniu leczenia nie decyduje jednak wyłącznie rodzaj zastosowanej endoprotezy. Równie ważne są odpowiednia kwalifikacja do zabiegu, precyzyjne osadzenie implantu, stan tkanek pacjenta oraz dobrze przeprowadzona rehabilitacja. Dlatego wybór systemu powinien być zawsze poprzedzony indywidualną konsultacją z ortopedą.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Możliwość zastosowania konkretnego modelu endoprotezy zależy od wskazań medycznych i decyzji lekarza operującego.

Bibliografia:

1. https://www.microportortho.com/products/knees/primary-total-knee-systems/evolution-knee-systems „Evolution® Medial-Pivot Knee Systems – MicroPort Orthopedics”
2. https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/knee-replacement/what-is-a-knee-replacement/ „What is a knee replacement? – NHS”
3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39101251/ „Medial-pivot design does not provide superior clinical …”
4. https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/knee-replacement/recovery/ „Recovering from a knee replacement – NHS”
5. https://www.orthoinfo.org/recovery/activities-after-knee-replacement/ „Activities After Total Knee Replacement – OrthoInfo – AAOS”
6. https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/knee-replacement/complications/ „Complications of a knee replacement”