
16 listopada, 2026
Zawroty głowv - błędnik czy neurologia? Jak znaleźć przyczynę problemu.
„Kręci mi się w głowie” może oznaczać bardzo różne dolegliwości. Dla jednej osoby jest to wyraźne wrażenie wirowania pomieszczenia, dla innej – uczucie kołysania, niestabilności, „miękkich nóg” albo krótkiego zamroczenia przy wstawaniu.
Nic więc dziwnego, że przyczyny zawrotów głowy są bardzo różnorodne. Często problem rzeczywiście dotyczy ucha wewnętrznego i znajdującego się w nim narządu równowagi, ale podobne objawy mogą występować również w chorobach neurologicznych, migrenie, zaburzeniach krążenia czy jako działanie niepożądane niektórych leków.
Dlatego zamiast próbować samodzielnie ustalić, „czy to błędnik”, warto zwrócić uwagę na charakter objawów i właściwie zaplanować diagnostykę.
Co właściwie oznaczają zawroty głowy?
Lekarz podczas wywiadu zwykle próbuje ustalić przede wszystkim jak pacjent odczuwa zawroty, jak długo trwają i co je wywołuje.
Znaczenie ma między innymi to, czy:
– otoczenie wyraźnie wiruje,
– pojawia się uczucie kołysania lub niestabilności,
– napad trwa kilka sekund, minut, godzin czy utrzymuje się stale,
– zawroty rozpoczynają się po zmianie pozycji głowy,
– towarzyszą im nudności i wymioty,
– jednocześnie pojawia się szum w uchu lub pogorszenie słuchu,
– występuje ból głowy, zaburzenie widzenia albo inne objawy neurologiczne.
Sam sposób opisania dolegliwości nie zawsze pozwala ustalić diagnozę, ale może bardzo istotnie zawęzić listę możliwych przyczyn.
Kiedy przyczyną może być błędnik?
Błędnik znajduje się w uchu wewnętrznym i jest częścią układu odpowiedzialnego za zachowanie równowagi. Informacje z niego są na bieżąco porównywane z tym, co widzą oczy oraz co o położeniu ciała przekazują mięśnie i stawy.
Jeżeli jeden z elementów tego systemu zaczyna działać nieprawidłowo, mogą pojawić się bardzo intensywne zawroty głowy.
Jedną z najczęstszych przyczyn są łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy (BPPV). Charakterystyczny jest krótki, ale często gwałtowny napad wirowania wywoływany zmianą położenia głowy – na przykład podczas:
– obracania się w łóżku,
– wstawania,
– schylania,
– spoglądania do góry.
Zawroty pochodzenia obwodowego mogą występować również między innymi w zapaleniu nerwu przedsionkowego czy chorobie Ménière’a. W tym ostatnim przypadku napadom zawrotów mogą towarzyszyć szumy uszne, uczucie pełności w uchu oraz zmieniające się pogorszenie słuchu.
A może to migrena?
Nie każdy pacjent kojarzy migrenę z zawrotami głowy. Tymczasem istnieje migrena przedsionkowa, w której jednym z głównych objawów mogą być właśnie nawracające zawroty i zaburzenia równowagi.
Co istotne, zawrotom nie zawsze musi towarzyszyć typowy migrenowy ból głowy. U części osób występują natomiast inne cechy migreny – nadwrażliwość na światło i dźwięki, nudności czy wcześniejsze napady typowych bólów migrenowych.
To jedna z sytuacji, w których szczególnie ważne może być połączenie diagnostyki układu równowagi z oceną neurologiczną.
Kiedy zawroty głowy mogą mieć przyczynę neurologiczną?
Większość przypadków zawrotów głowy nie oznacza poważnej choroby neurologicznej. Istnieją jednak sytuacje, w których należy działać szybko.
Szczególnie niepokojące jest nagłe pojawienie się silnych zawrotów razem z innymi objawami neurologicznymi, takimi jak:
– niedowład lub drętwienie jednej strony ciała,
– opadanie kącika ust,
– zaburzenia mowy,
– podwójne widzenie,
– nagłe zaburzenia koordynacji,
– niemożność samodzielnego chodzenia,
– zaburzenia świadomości,
– nagły, bardzo silny ból głowy.
Takie objawy mogą wskazywać między innymi na ostre zaburzenie krążenia w obrębie mózgu i wymagają pilnej pomocy medycznej.
Przyczynami neurologicznymi przewlekłych lub nawracających zaburzeń równowagi mogą być również inne choroby ośrodkowego układu nerwowego. W zależności od objawów lekarz może więc zalecić konsultację neurologiczną oraz badania obrazowe.
Nie zawsze winny jest błędnik albo mózg
Zawroty głowy mogą mieć również znacznie bardziej prozaiczne przyczyny.
Uczucie oszołomienia po szybkim wstaniu może wiązać się ze spadkiem ciśnienia tętniczego. Podobne objawy bywają obserwowane przy zaburzeniach metabolicznych, niektórych chorobach układu krążenia, odwodnieniu czy jako działanie niepożądane stosowanych leków.
Dlatego podczas diagnostyki ważna jest również informacja o chorobach przewlekłych oraz wszystkich przyjmowanych preparatach.
Jak bada się błędnik?
Jednym z podstawowych badań wykorzystywanych w diagnostyce zawrotów głowy i zaburzeń równowagi jest VNG – wideonystagmografia.
Podczas badania pacjent zakłada specjalne gogle wyposażone w kamerę, która rejestruje ruchy gałek ocznych. Ich analiza dostarcza informacji o funkcjonowaniu układu przedsionkowego i może pomóc ocenić, czy zaburzenie dotyczy jednego lub obu błędników.
W Szpitalu św. Łukasza wykonywane jest badanie VNG, obejmujące m.in. ocenę ruchów oczu, próby położeniowe oraz próbę kaloryczną. Dowiedz się więcej o badaniu VNG w Szpitalu św. Łukasza.
Diagnostykę można również rozszerzyć o vHIT, czyli wideotest pchnięcia głową, oraz VEMP, pozwalający oceniać kolejne elementy narządu równowagi i nerwu przedsionkowego. Badania te są także dostępne w Pracowni VNG Szpitala św. Łukasza.
Laryngolog czy neurolog – do kogo zgłosić się z zawrotami głowy?
Nie zawsze da się odpowiedzieć na to pytanie przed rozpoczęciem diagnostyki.
Jeżeli zawroty są wyraźnie związane ze zmianą pozycji głowy, towarzyszą im szumy uszne, pogorszenie słuchu czy uczucie pełności w uchu, naturalnym kierunkiem jest konsultacja laryngologiczna i ocena narządu równowagi.
Poradnia Laryngologiczna Szpitala św. Łukasza prowadzi diagnostykę i leczenie zawrotów głowy oraz innych chorób uszu. Sprawdź Poradnię Laryngologiczną Szpitala św. Łukasza.
Jeżeli natomiast zawrotom towarzyszą bóle głowy, zaburzenia neurologiczne, nietypowe zaburzenia równowagi lub wyniki badań wskazują na możliwą przyczynę ośrodkową, potrzebna może być konsultacja neurologiczna. W Szpitalu św. Łukasza dostępna jest również Poradnia Neurologiczna oraz diagnostyka obrazowa, w tym rezonans magnetyczny. Sprawdź Poradnię Neurologiczną Szpitala św. Łukasza
W praktyce obie specjalizacje często się uzupełniają.
Jak leczy się zawroty głowy?
Nie istnieje jeden „lek na zawroty głowy”, który rozwiązuje problem niezależnie od jego przyczyny.
Leczenie może obejmować:
– manewry repozycyjne w łagodnych położeniowych zawrotach głowy,
– leczenie farmakologiczne dobrane do konkretnej choroby,
– terapię migreny,
– leczenie chorób ucha wewnętrznego,
– rehabilitację przedsionkową pomagającą mózgowi ponownie prawidłowo interpretować informacje o położeniu i ruchu ciała.
Leki łagodzące same zawroty lub nudności mogą być przydatne w ostrym okresie niektórych chorób, ale długotrwałe stosowanie części z nich nie zawsze jest korzystne. Najważniejsze jest więc ustalenie źródła problemu, a nie tylko tłumienie objawu.
Zawrotów głowy nie należy po prostu „przeczekać”
Pojedynczy, krótki epizod może mieć błahą przyczynę. Jeśli jednak zawroty nawracają, utrudniają chodzenie, pojawiają się przy zmianie pozycji albo towarzyszą im szumy uszne, pogorszenie słuchu, bóle głowy czy inne objawy, warto je zdiagnozować.
Określenie „problemy z błędnikiem” obejmuje wiele różnych zaburzeń, a podobne dolegliwości mogą pochodzić również z układu nerwowego. Dopiero dokładny wywiad, badanie lekarskie i – jeśli są potrzebne – badania takie jak VNG, vHIT, VEMP czy rezonans magnetyczny pozwalają właściwie zaplanować leczenie.
W Szpitalu św. Łukasza diagnostyka zawrotów głowy może obejmować zarówno ocenę laryngologiczną i badania układu równowagi, jak również konsultację neurologiczną i diagnostykę obrazową – zależnie od charakteru dolegliwości pacjenta.
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Nagłe zawroty głowy, którym towarzyszą objawy neurologiczne, wymagają pilnej oceny medycznej.
Główne źródła:
- Nowacki P., Zawroty głowy w praktyce lekarza POZ, „Lekarz POZ” 2019; 5(1): 41–48.
- Maciejewska B., Farmakoterapia zawrotów głowy lekiem złożonym – cynaryzyna z dimenhydraminą – w pytaniach i odpowiedziach, „Lekarz POZ” 2024.
- Zwolińska G., , Zawroty głowy i zaburzenia równowagi – przyczyny, diagnostyka i leczenie, Medycyna Praktyczna.
- Olszewski J., Patomechanizm, diagnostyka i leczenie łagodnych napadowych położeniowych zawrotów głowy, Medycyna Praktyczna.
Poradnik o zdrowiu

Najnowsze artykuły
- Zawroty głowv – błędnik czy neurologia? Jak znaleźć przyczynę problemu.
- Alergia nie kończy się latem. Co uczula jesienią?
- Niealkoholowe stłuszczenie wątroby (MASLD) – objawy, diagnostyka i leczenie
- Zatrucie grzybami – objawy, diagnostyka i leczenie
- Leczenie otyłości – skuteczna terapia to więcej niż dieta
- Profilaktyczne leczenie chorych na migrenę przewlekłą
- Aparaty słuchowe a systemy wspomagające słyszenie – czym się różnią?
- Nowoczesne metody leczenia żylaków – nie tylko klasyczna operacja
- Co z tymi migdałkami?
- Endoproteza kolana MicroPort Evolution – czym wyróżnia się system medial-pivot?
UMÓW SIĘ NA WIZYTĘ!

Wielospecjalistyczny Szpital w Bielsku-Białej. Nowoczesny budynek z kompleksowym zapleczem diagnostycznym, wysoko wykwalifikowaną kadrą i oddziałem szpitalnym.
ul. Bystrzańska 94B, 43-309 Bielsko-Biała
Szpital św. Łukasza S.A.
ul. Bystrzańska 94B, 43-309 Bielsko-Biała
NIP: 5472145493, REGON: 243161232,
Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej VIII Wydział Gospodarczy, KRS: 0000656269
Poznaj nas jeszcze lepiej na naszych mediach społecznościowych.
Copyright © Szpital św. Łukasza | Projekt i realizacja strony www - Agencja Marketingowa InterAktywni







